Từ Phái Sinh Là Gì

  -  

Chuim mục

Dịch thuật cùng ngữ điệu họcNgôn ngữ học tập kế hoạch sửNgôn ngữ học miêu tảNgôn ngữ học tri nhậnNgôn ngữ học tập đối chiếuNgữ nghĩa họcTừ vựng học

Tlỗi viện


LÊ Đình Tư(Trích từ: Lê Đình Tư & Vũ Ngọc Cân. Nhập môn ngôn ngữ học. Thành Phố Hà Nội, 2009)

1. Hệ thống cấu trúc từ (hình dáng cấu trúc từ)

Các từ bỏ new không hẳn là hầu như tự được tạo thành một cách đơn nhất, rời rộc, đột nhiên mà thường xuyên được tạo nên theo đa số khuôn mẫu mã kết cấu nhất định và làm thành phần nhiều hệ thống giỏi kiểu từ bỏ tất cả thông thường điểm lưu ý cấu trúc với nghĩa. Đó đó là những hệ thống kết cấu từ tốt thứ hạng cấu tạo từ.

Bạn đang xem: Từ phái sinh là gì

Hệ thống cấu trúc từ bỏ là tập hòa hợp hầu hết từ bỏ gồm bình thường một khuôn hình cấu tạo (ví dụ: gồm bình thường một đẳng cấp phụ tố, đặc thù của căn uống tố giống nhau) và ý nghĩa cấu tạo tương đương nhau. Chẳng hạn, các tự worker (fan lao đụng, công nhân), writer (bạn viết, công ty văn), singer (người hát, ca sĩ), reader (bạn phát âm, độc giả) của giờ đồng hồ Anh có tác dụng thành một khối hệ thống cấu trúc từ, vị bọn chúng tất cả tầm thường một hình dạng phú tố (sống đó là hậu tố -er), đặc thù của căn tố trong những tự này giống nhau (chính là căn uống tố rượu cồn từ) và chân thành và ý nghĩa cấu trúc của bọn chúng giống nhau (fan triển khai một hành vi hoặc một chuyển động như thế nào đó). Tuy nhiên, vì sự cải tiến và phát triển của ngôn từ nói tầm thường cùng của vốn từ vựng dành riêng, các khối hệ thống cấu tạo từ bỏ có thể bị phân hoá. Một số tự trong khối hệ thống cấu trúc từ bị mất nghĩa lúc đầu với dìm thêm nghĩa bắt đầu hoặc ý nghĩa sâu sắc kết cấu đang khác đi. Do đó trong số hệ thống kết cấu từ bỏ, ta hoàn toàn có thể khác nhau những thứ hạng nhỏ dại rộng, dựa vào cửa hàng ý nghĩa cấu trúc. Chẳng hạn, trong dạng hình ‘phó + danh từ’ vào giờ đồng hồ Việt, ta hoàn toàn có thể tách biệt tối thiểu ba hình dạng bé dại, chẳng hạn:

phó tổng giám đốc /Phó giáo sư/Phó mộc Phó hiệu trưởng / Phó tiến sĩ / Phó nề

Trong các loại cấu trúc từ, ta còn phân biệt rằng, bao hàm dạng hình bao hàm nhiều từ thuộc nhiều loại cùng gồm cấu trúc hình vị như là nhau, chẳng hạn như hình dáng ‘cnạp năng lượng tố hễ từ bỏ + prúc tố -er’ trong tiếng Anh giỏi hình trạng ‘công ty + danh từ’ vào giờ đồng hồ Việt. Đó là gần như hình trạng cấu tạo từ gần như đặn. Thường thì những loại này có tính chế tạo ra cao, Tức là được sử dụng các để tạo thành tự bắt đầu cùng hiện tại vẫn tồn tại được sử dụng. Trong khi, có những hình dạng chỉ bao hàm khôn cùng ít trường đoản cú hoặc thậm chí chỉ bao gồm một trường đoản cú duy nhất trực thuộc nhiều loại, như ngôi trường thích hợp thứ hạng ‘danh tự + hấu’ vào giờ đồng hồ Việt; nó chỉ bao gồm có một tự trực thuộc nhiều loại là dưa đỏ. Kiểu này không tồn tại tính tạo với hiện thời không thể được áp dụng nhằm tạo ra thêm từ bỏ bắt đầu.

2. Các thủ tục kết cấu từ

Trước không còn cần được bảo rằng, toàn bộ những từ vào ngữ điệu rất nhiều được tạo ra theo một cách thức nào đấy. Song, so với phần lớn từ cội tất cả cấu trúc bởi một hình vị kết cấu trường đoản cú, ta chẳng thể lý giải được lý do kết cấu của chúng, cho nên vì vậy bắt buộc nói đến phương thức cấu trúc của bọn chúng. Các từ gốc nguim cung cấp những là hầu hết tự được cấu tạo bởi một hình vị cấu trúc từ nên hay được Call là từ đơn. bởi thế, các từ bỏ đơn là hồ hết trường đoản cú thiết yếu lý giải được về mặt cấu trúc, trừ một số trong những từ tượng tkhô hanh và tượng hình. Mỗi từ bỏ đơn là 1 trong đơn vị độc nhất vào ngôn từ, xét về cách kết cấu, cùng về cơ bạn dạng sở hữu tính võ đoán. Chính do vậy, lúc nói tới những thủ tục cấu trúc từ bỏ, bạn ta chỉ đề cập tới phần đa cách thức nhưng mà những ngôn từ sử dụng nhằm tạo ra mọi tự hoàn toàn có thể phân tích và lý giải được về phương diện cấu tạo (Tức là các từ tạo). Những trường đoản cú được tạo ra theo từ thời điểm cách đây thường xuyên mang ý nghĩa hệ thống: Chúng tập phù hợp thành phần lớn team có phổ biến một kiểu cấu trúc. Do vậy:

Pmùi hương thức kết cấu trường đoản cú là cách thức cùng phương tiện mà lại các ngữ điệu áp dụng để tạo nên những dạng hình cấu tạo từ bỏ.

Các loại kết cấu tự trong số ngôn từ rất có thể được biểu hiện làm việc hầu hết cấp độ khác nhau, cùng cho nên vì thế con số các thủ tục kết cấu trường đoản cú có thể không nhỏ, tuy vậy xét sinh sống cấp độ chung độc nhất, hoàn toàn có thể nêu ba cách tiến hành cấu tạo trường đoản cú đa phần sau đây:

(i). Phương thức phú gia

Phương thức prúc gia là thủ tục phối kết hợp 1 căn tố hoặc một phức thể căn uống tố với prúc tố để tạo ra trường đoản cú mới. Những từ được tạo nên theo cách tiến hành này thường xuyên được Call là tự phái sinh. lấy ví dụ như, trong giờ Nga: căn uống tố golov được kết phù hợp với phú tố -ka để tạo thành từ golovka (cái đầu nhỏ); hoặc vào tiếng Anh: căn uống tố milk (sữa) được kết phù hợp với prúc tố -y nhằm tạo nên tính tự milky (bao gồm sữa, bởi sữa). Phương thơm thức prúc gia vẫn được xem là thủ tục đặc thù cho các ngôn ngữ đổi thay hình, nlỗi tiếng Nga, tiếng Anh giỏi tiếng Đức. Song thực ra, trong những ngữ điệu ko biến hóa hình, như tiếng Việt, giờ Khơme, hay tiếng Hán ví dụ điển hình, cách làm này cũng rất được áp dụng hơi thịnh hành, tuy nhiều khi đặc thù phú tố của các hình vị kết cấu từ nghỉ ngơi mọi ngôn từ này không thực sự rõ ràng. Ví dụ: Các trường đoản cú ‘nhạc sĩ’, ‘bắt tay hợp tác hoá’, ‘đơn vị văn’ của tiếng Việt rất có thể tất cả giải pháp cấu trúc y hệt như từ phái sinh ở các ngôn từ vươn lên là hình, tuy vậy những trường đoản cú tố ‘sĩ, hoá, nhà’ lại ko trọn vẹn giống như những phụ tố, bởi vì chúng có thể mãi sau tự do cùng với ý nghĩa sâu sắc không ít hoàn toàn có thể xác định được. Do vậy, nhiều người dân nhận định rằng không nên coi đó là đều phụ tố cùng không nên coi hầu hết trường đoản cú sinh sản trên đấy là đa số trường đoản cú được tạo thành bởi cách thức prúc gia.

Xem thêm: Tìm Hiểu Kinda Là Gì ? Tìm Hiểu Gonna / Gotta /

(ii). Phương thơm thức ghép

Ghép là cách tiến hành phối kết hợp những hình vị cùng đặc thù với nhau (đa phần là những căn uống tố cùng với nhau) theo một lẻ tẻ tự nhất quyết nhằm tạo nên từ bỏ new – từ bỏ ghép. Đây là cách làm được sử dụng phổ cập trong số ngôn ngữ,ví dụ: trong giờ Việt: giao thương, thiệt hơn, đổi khác, được mất, xe pháo hơi,vào tiếng Anh: blackboard (bảng đen), inkpot (lọ mực), manpower (nhân lực),vào giờ Pháp: vinaigre (giấm), sous-marin (tàu ngầm),

Trong số các các loại từ tạo thì tự ghép thường tạo ra sự nghi ngờ với bất đồng ý loài kiến, vì chưng rằng chúng dễ bị nhầm lẫn cùng với cụm từ thoải mái. Vì vậy, fan ta yêu cầu chỉ dẫn các tiêu chuẩn chỉnh thừa nhận diện tự ghxay. Ngoài các tiêu chuẩn chỉnh vận dụng so với các từ nói bình thường là:

–Phải tất cả nghĩa hoàn hảo, nghĩa là thể hiện một ngôn từ quan niệm chủ quyền, hoàn chỉnh.

–Có kết cấu bề ngoài ngặt nghèo, nghĩa là cần yếu loại bỏ đi một hình vị (tự tố) mà lại nghĩa của từ bỏ vẫn được giữ nguyên, hoặc thiết yếu chêm những yếu tắc khác vào giữa hình vị hay chêm các nhân tố prúc đến từng hình vị trật,

còn rất có thể nêu thêm nhị tiêu chukhuất phía sau đây:

Phải tất cả tín hiệu hình thức, chẳng hạn như tất cả hình vị nối (liên tố) giữa các căn uống tố, ví dụ: hình vị nối -o- vào zvuk/o/operator (tín đồ thu thanh) của giờ Nga, tốt speed/o/meter (đồng hồ thời trang tốc độ) của giờ đồng hồ Anh.

Xem thêm: Tây Nguyên Tiếng Anh Là Gì : Định Nghĩa, Ví Dụ Anh Việt, Tây Nguyên In English

Phải tất cả sự biến đổi âm (Điện thoại tư vấn là trở thành âm sandhi), tức thị những hình vị được ghnghiền cùng nhau bị biến hóa hình thức ngữ âm, ví dụ: nguyên âm ‘e mũi’ của hình vị vin (rượu vang) biến thành Khi đã có được kết phù hợp với aigre (chua) thành vinaigre (giấm) vào giờ Pháp, xuất xắc nguan tâm của hình vị po trong từ potomu (vị vậy) vào giờ Nga được phạt âm ngắn lại hơn thông thường, do trọng âm của tự ghép này rơi vào âm máu cuối.

(iii). Phương thức láy

Láy là cách tiến hành lặp lại toàn thể hay 1 bộ phận trường đoản cú cội để tạo ra trường đoản cú new – gọi là ‘từ bỏ láy’. Ví dụ: Black đen, trăng White, sành sạch vào tiếng Việt. Phương thức láy là cách làm được sử dụng thịnh hành trong các ngữ điệu ko trở thành hình, ví như tiếng Việt, Lào, Khơme, giờ đồng hồ Inđônêxia, v.v… Trong các ngôn từ, cách làm này chỉ được áp dụng rất tiêu giảm, cùng điều đặc biệt quan trọng là sống đó, các hình trạng kết cấu láy không tồn tại tính tạo ra, cho nên vì vậy hay chỉ gồm một trường đoản cú tuyệt nhất trực thuộc loại, chứ không cần bao hàm các từ trực thuộc loại như trong số ngôn ngữ ko vươn lên là hình, ví dụ như: tiptop (đỉnh cao) so-so (tàm tạm) vào giờ đồng hồ Anh tuyệt ‘chut-chut‘ (xuýt nữa) vào tiếng Nga. Ngoài ra, nhiều khi các từ láy nghỉ ngơi hầu hết ngôn ngữ đó lại có quan hệ tình dục với hiện tượng tượng thanh tốt tượng hình, ví dụ như murmur (rì rầm) tốt zigzag (ngoằn ngoèo) vào tiếng Anh, cùng do đó, thực ra chúng không phải là phần đa tự chế tạo ra nhưng là tự cội.

Hình như, láy còn là cách tiến hành để diễn tả ý nghĩa sâu sắc ngữ pháp, ví dụ: ‘rénrén’ vào tiếng Trung và ‘người người’ trong giờ đồng hồ Việt chưa phải là tự mới mà lại là dạng số nhiều của trường đoản cú ‘rén’ và ‘người’. vì vậy, lúc khẳng định cách thức láy buộc phải biệt lập các dạng láy cùng từ láy, cũng tương tự trường đoản cú láy nguim cấp (trường đoản cú gốc) cùng từ láy vật dụng cung cấp – tức trường đoản cú new được tạo thành theo thủ tục láy.

Trên đây chỉ với đa số cách thức cấu trúc từ tất cả tính chất bao quát. Tuỳ theo từng ngữ điệu, các cách làm này hoàn toàn có thể được chi tiết hoá thành phần nhiều thủ tục rõ ràng hơn, ví dụ: cách làm tiền tố hoá, cách thức hậu tố hoá, cách thức vĩ tố hoá, phương thức tiền tố hoá + hậu tố hoá, thủ tục chi phí tố hoá + vĩ tố hoá, v.v…